Pele – biografia, tytuły, gole i śmierć legendy futbolu

Data urodzenia: 23 października 1940 · Miejsce urodzenia: Três Corações, stan Minas Gerais, Brazylia · Prawdziwe imię i nazwisko: Edson Arantes do Nascimento · Tytuły mistrza świata: 3 (1958, 1962, 1970) · Data śmierci: 29 grudnia 2022 · Wiek w chwili śmierci: 82 lata

Sześć wartości opisuje podstawowy profil, a każda ma przypisane źródło, bo to właśnie te liczby najczęściej wracają w cytatach.

Jak nazywa się Pele?

Prawdziwe imię i nazwisko to Edson Arantes do Nascimento, co potwierdza Encyclopaedia Britannica (encyklopedia referencyjna). Pseudonim Pele jest używany publicznie od czasu jego kariery sportowej.

• Imię i nazwisko: Edson Arantes do Nascimento
• Pochodzenie pseudonimu: nie potwierdzono w zebranych źródłach

Co to oznacza: pseudonim można podać jako fakt o karierze, ale nie jako wyjaśnienie jego pochodzenia. Pytanie o znaczenie słowa wymaga osobnego źródła, którego zebrany materiał nie dostarcza.

Ile Pele miał World Cup?

Pelé zdobył trzy tytuły mistrza świata z reprezentacją Brazylii: w 1958, 1962 i 1970 roku. Jako jedyny piłkarz w historii zdobył je trzykrotnie, według Encyclopaedia Britannica (encyklopedia referencyjna).

Turnieje odbyły się w Szwecji, Chile i Meksyku. Pierwszy tytuł przypieczętowała wygrana 5:2 ze Szwecją, w której dwie bramki zdobył Pelé (BBC Sport, serwis sportowy BBC).

Jakie były lata zdobytych tytułów?

• 1958: Szwecja. Pelé miał 17 lat i 249 dni, według TVP Sport (serwis publicznej telewizji).
• 1962: Chile. Pelé doznał kontuzji w drugim meczu grupowym i nie grał w dalszej części turnieju, według TVP Sport (serwis publicznej telewizji).
• 1970: Meksyk. Pelé strzelił pierwszego gola w finale z Włochami, a Brazylia wygrała 4:1 (BBC Sport, serwis sportowy BBC).

Co to oznacza: trzy tytuły w trzech różnych dekadach to wynik długiej kariery reprezentacyjnej, a nie jednego udanego sezonu.

Czy Pelé miał 1000 goli?

Nie ma jednej liczby. Oficjalne sumy różnią się o kilka goli i kilka meczów, a część zestawień liczy wyłącznie mecze oficjalne. Encyclopaedia Britannica (encyklopedia referencyjna) podaje, że 1000. bramkę w karierze zdobył 19 listopada 1969 roku.

Pięć wartości, jeden wzorzec: różnice wynikają z tego, które mecze każda instytucja wlicza do dorobku.

Klubowo najczęściej przywoływana jest liczba 643 goli dla Santos, według RMF24 (portal informacyjny).

Jaki piłkarz ma najwięcej bramek na świecie?

• Zebrane materiały nie zawierają rankingu wszystkich zawodników, więc tej odpowiedzi nie da się potwierdzić.
• Liczby dla Pelégo pojawiają się w zestawieniach o różnym zakresie meczów, co utrudnia porównania.
• Każdy ranking wymaga wskazania, czy wlicza mecze towarzyskie i nieoficjalne.

Haczyk: każda z pięciu liczb jest poprawna w swoim zakresie, więc pytanie o 1000 goli wymaga doprecyzowania, a nie prostej odpowiedzi.

Na jaką chorobę zmarł Pele?

Szpital Albert Einstein w São Paulo podał, że przyczyną śmierci była niewydolność wielu narządów będąca skutkiem postępującego raka jelita grubego (BBC Sport, serwis sportowy BBC). Polska Agencja Prasowa opisuje tę samą przyczynę jako niewydolność wielonarządową wynikającą z nowotworu jelita, co potwierdza PAP (polska agencja prasowa).

Choroba miała wcześniejszy przebieg. Według TVP Sport (serwis publicznej telewizji) Pelé przeszedł operację usunięcia guza okrężnicy na początku września 2021 roku. Według Sportowe Fakty (portal sportowy) od 1977 roku miał tylko jedną nerkę, co jest informacją z mniejszą pewnością.

Ile lat miał Pelé, gdy zginął?

• 82 lata, według Lookout / AP (agencja Associated Press).
• Data śmierci: 29 grudnia 2022, według BBC Sport.
• Godzina: 15:27 czasu lokalnego, według Dziennik.pl Sport (dziennik internetowy). Zebrane materiały nie zawierają tej godziny w komunikacie medycznym.

Co to oznacza: przyczyna i wiek są dobrze udokumentowane, a godzina wymaga wskazania medium, które ją podało.

Gdzie jest pochowany Pele?

Zebrane materiały wskazują Santos w stanie São Paulo jako miejsce pochówku, a konkretnie cmentarz Memorial Necrópole Ecumênica. Żadne z zebranych źródeł nie potwierdza tej informacji bezpośrednio, dlatego przed cytowaniem wymaga weryfikacji.

• Nazwa cmentarza: Memorial Necrópole Ecumênica w Santos, do potwierdzenia w oficjalnym komunikacie
• Pogrzeb i upamiętnienie: relacje prasowe opisują je ogólnie, bez pełnego programu uroczystości

Upamiętnienie jest szerzej opisane w prasie. Według Wikipedii PL (encyklopedia internetowa) władze Brazylii ogłosiły trzydniową żałobę narodową, a według Przeglądu Sportowego (dziennik sportowy) prezydent podpisał ustawę o dniu króla Pelégo.

Co to oznacza: upamiętnienie jest dobrze opisane w prasie, a miejsce pochówku pozostaje do zweryfikowania w źródle oficjalnym.

Oś czasu kariery i śmierci

Siedem dat wyznacza tę historię, ale nie mają one tej samej wagi. Daty tytułów i śmierci mają wsparcie w kilku redakcjach, a datę 1000. gola podaje tylko jedna encyklopedia.

Dlaczego to ważne: tytuły zamykają się w 1970 roku, a większość późniejszych dat dotyczy zdrowia, nie boiska.

Co potwierdzone, a co wymaga źródła

Ten podział ma większe znaczenie niż w innych tekstach, bo wiele krążących liczb nie ma pokrycia w źródłach pierwszego rzędu.

Haczyk: lista po prawej jest dłuższa niż lista po lewej, więc przy cytowaniu liczby bez źródła ryzykujesz błąd, który łatwo wyłapać.

Głosy po śmierci

Dwie wypowiedzi pochodzą od różnych stron: agenta zawodnika i szpitala, w którym zmarł.

„Król odszedł” (w oryginale: „The king has passed.”)

Joe Fraga, agent Pelégo, cytowany przez Los Angeles Times (amerykański dziennik)

Śmierć nastąpiła wskutek niewydolności wielu narządów, będącej skutkiem postępującego raka jelita grubego, związanego z wcześniejszym stanem klinicznego pacjenta (tłumaczenie redakcji).

Hospital Albert Einstein, komunikat szpitala, cytowany przez BBC Sport (serwis sportowy BBC)

Wniosek redakcji: pierwsza wypowiedź mówi o skali straty, druga porządkuje przyczynę. Żadna z nich nie rozstrzyga pytania o liczby.

Dla czytelnika, który cytuje Pelégo w tekście o futbolu, wybór jest prosty: podawaj trzy tytuły z rokami i przyczynę śmierci z komunikatu szpitala, a liczbę goli zawsze z nazwą instytucji i zakresem meczów. Dla redakcji oznacza to koniec pisania o „1000 goli” bez dopisku o zakresie meczów, bo bez niego liczba nie wytrzymuje sprawdzenia.

Powiązane lektury

• Walt Disney: biografia, śmierć i zasady parków
• Andrea Bocelli: biografia, zdrowie i żona

Oba teksty dotyczą biografii znanych postaci i ich zdrowia, nie futbolu, więc czytelnik traktuje je jako kontekst, a nie jako źródło liczb o Pelém.

Najczęściej zadawane pytania